Nominowani 2017

Nominowani 2017

Kapituła 12. edycji Nagrody Literackiej GDYNIA wyłoniła nominowanych w czterech kategoriach: eseistyka, poezja, proza, przekład na język polski. Do gdyńskich Kostek Literackich zgłoszono ponad 430 tytułów, to wynik lepszy, gdy porównamy go z ostatnimi edycjami Nagrody. Nominacje zostały ogłoszone podczas pierwszego dnia Warszawskich Targów Książki.

Kapitule Nagrody Literackiej GDYNIA przewodniczy prof. Agata Bielik-Robson. Do konkursu zgłoszono 434 tytuły wpisujące się w poszczególne kategorie: eseistyka – 81, poezja – 182, proza – 111, przekład – 60. Spośród nadesłanych zgłoszeń członkowie Kapituły wybrali dwadzieścia najlepszych książek wydanych w 2016 roku, po pięć w każdej z czterech kategorii.

„Książek nadesłanych było jak zwykle mnóstwo, ale po kilkukrotnych naradach udało nam się w końcu wybrać nominowaną dwudziestkę – komentuje przewodnicząca Kapituły prof. Agata Bielik-Robson.

W kategorii proza znalazło się pięć pozycji, które dobrze oddają stan sztuki narracyjnej we współczesnej Polsce. Pozwolę tu sobie zacytować opinię jednego z naszych jurorów, który ujął to tak: „to pięć reprezentatywnych bio-opowieści o Polakach: dwie tradycyjnie męskie (z testosteronem: Twardoch, i bez: Środa) i trzy tradycyjnie kobiece: dzieciństwo (Lech), wiek gimnazjalny oraz macierzyństwo (Cieplak), a wreszcie „dziewczyńsko-babska“ wspólnota pod blokiem (Hałas). Czyli - Polaków portret własny”. Istotnie, z jednym wyjątkiem Szczepana Twardocha, który pisze powieści z ogromnym rozmachem o bohaterach odległych w czasie i przestrzeni, większość utworów prozatorskich idzie tropem autobiograficznym, trzymając się blisko ciała własnych doznań i doświadczeń.

W kategorii poezja postawiliśmy w tym roku na dwoje młodych poetów (Adamowicz, Mateusz) i troje już uznanych (Domarus, Suska, Sobol). Przy wyborze poetów spór był chyba najbardziej zażarty, ale i fundamentalny. Polska poezja wyraźnie zmienia paradygmat. Najmłodsi poeci coraz częściej rezygnują z subtelnego trybu liryczno-lingwistycznego na rzecz bardziej ekspresyjnego: chcą wykrzyczeć swoje sprzeciwy wobec rzeczywistości wprost, nie jako pojedyncze jednostki, lecz pod egidą wspólnej sprawy. Ta zmiana nie wszystkich nas przekonuje pod względem literackim, ale też nie zamykamy się na nią szczelnie...

W kategorii eseju zdecydowaliśmy się – jak zwykle zresztą – na szeroki wybór różnych gatunków: od eseju akademickiego (Muskała, Kotliński), przez filozoficzny (Musiał) po literacki (Siwczyk, Łubieński). Tu, jak co roku, selekcja okazuje się trudnym zadaniem, bo dobrych książek jest bardzo wiele: polszczyzna eseistyczna staje się coraz lepsza, coraz bardziej pewna siebie językowo.

W kategorii przekład – znów „klęska urodzaju“: nie byliśmy w stanie nominować wszystkich tłumaczeń, które na to zasługiwały. Chcieliśmy tym razem odsłonić szerokie spektrum tłumaczonych języków: od najbardziej powszechnego angielskiego (Majer), przez tradycyjnie bardzo silny francuski (Igalson-Tygielska, Engelking) i równie mocny niemiecki (Buras), po nieco mniej obecny ostatnio język hiszpański (Zaleska).

Parafrazując tytuł jednego z nominowanych przez nas esejów, chcielibyśmy móc pociągnąć więcej niż dwadzieścia srok za ogon – ale zasady gry są, jakie są: trzeba było wybierać” – dodaje Bielik-Robson.

NOMINACJE DO NAGRODY LITERACKIEJ GDYNIA 2017:

ESEJ:

Andrzej Kotliński, „Tańce polskie. Suita historycznoliteracka”,
Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn

Stanisław Łubieński, „Dwanaście srok za ogon”,
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec

Łukasz Musiał, „O bólu. Pięć rozważań w poszukiwaniu autora”,
Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Monika Muskała,Między Placem Bohaterów a Rechnitz. Austriackie rozliczenia”,
Fundacja Korporacja Ha!art, Kraków

Krzysztof Siwczyk, „Koło miejsca/Elementarz”,
Muzeum w Gliwicach

POEZJA:

Anna Adamowicz, „Wątpia”,
Wydawnictwo Kwadratura - Łódzki Dom Kultury

Cezary Domarus, „cargo, fracht”,
Instytut Mikołowski, Mikołów

Dawid Mateusz, „Stacja wieży ciśnień”,
Wydawnictwo Biuro Literackie, Stronie Śląskie

Michał Sobol, „Schrony”,
Wydawnictwo Nisza, Warszawa

Dariusz Suska, „Ściszone nagle życie”,
Wydawnictwo Znak, Kraków

PROZA:

Anna Cieplak, „Ma być czysto”,
Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa

Salcia Hałas, „Pieczeń dla Amfy”,                                                                                                 
Wydawnictwo MUZA S.A., Warszawa

Joanna Lech, „Sztuczki”, 
Wydawnictwo Nisza, Warszawa

Krzysztof Środa, „Las nie uprzedza”,         
Wydawnictwo Czarne, Wołowiec

Szczepan Twardoch, „Król”,
Wydawnictwo Literackie, Kraków

PRZEKŁAD NA JĘZYK POLSKI

Jacek St. Buras, „Atlas lękliwego mężczyzny”, autor oryginału Christoph Ransmayr,
Wydawnictwo Biuro Literackie, Stronie Śląskie-Wrocław

Ryszard Engelking, „Szkoła uczuć”, autor oryginału Gustave Flaubert,
Wydawnictwo Sic!, Warszawa

Krzysztof Majer, „Depesze”, autor oryginału Michael Herr,
Wydawnictwo Karakter, Kraków

Hanna Igalson-Tygielska, „Niedziela życia”, autor oryginału Raymond Queneau,
Wydawnictwo Biuro Literackie, Stronie Śląskie

Ewa Zaleska, „Oszust”, autor oryginału Javier Cercas,
Oficyna Literacka Noir sur Blanc, Warszawa